Vooreerst blijft elektriciteit opwekken op basis van kernsplitsing een potentieel risico. Ook al is de kans op een ongeval tot het alleruiterste beperkt, een ongeval blijft nooit uitgesloten. De potentiële impact van een kernramp zou desastreus zijn voor het Waasland. En naarmate de kerncentrales verouderen vergroot ook het risico op een ongeval. In 2004 kenden we 9 nucleaire ongevallen van graad 1 (op een schaal van 1 tot 7 (= Chernobyl)) in de Belgische kerncentrales. In 2005 was dit al opgelopen tot 18 (waaronder 1 ongeval op schaal 2) en in de eerste helft van 2006 liep dit zelfs op tot 15 (waaronder nogmaals één van schaal 2). Het is duidelijk, het gevaar op een incident neemt toe met de leeftijd.  

Daarnaast blijft er het probleem van het kernafval. Na meer dan 50 jaar onderzoek, en evenzoveel beloftes dat een oplossing snel zou gevonden worden is er nog steeds geen vooruitzicht op een permanente opslag van het hoog-radioactief afval. Dat afval wordt al 30 jaar "tijdelijk" opgeslagen op de site van de kerncentrale van Doel. Gaat het Waasland ook de komende 250.000 jaar met dit afval opgescheept blijven zitten?

kernuitstap

De regering Verhofstadt 1 besliste dan ook terecht in 2003 om de kerncentrales te sluiten eens ze de leeftijd van 40 jaar bereikt hebben. Sp.a blijft ten volle achter deze beslissing staan. Het in vraag stellen van de kernuitstap is immers niet alleen gevaarlijk en onverantwoordelijk, het remt ook de innovate af. Enerzijds omdat investeerders niet zeker zijn van de elektriciteitsmarkt in de toekomst, en anderzijds omdat de kerncentrales te veel plaats innemen op het elektriciteitsnet en letterlijk in de weg staan van de verdere uitbouw van hernieuwbare energie.

tewerkstelling

De kerncentrale is een belangrijke werkgever in de regio, en zal dat nog jaren blijven. De oudste twee reactoren worden 40 jaar in 2015, Doel 3 zal in 2022 sluiten en Doel 4 in 2025. Ook daarna nog blijft er werkgelegenheid gegarandeerd voor vele werknemers in de kerncentrale. De ervaring met de ontmanteling van de kleine drukwaterreactor BR3 in Mol leert ons dat ontmanteling lang kan duren (in Mol gestart in 1987, einde voorzien in 2009). Dit betekent dat de werkgelegenheid in de kerncentrale van Doel gegarandeerd wordt tot 2040. Tegen dan zijn zo goed als alle werknemers die in dienst waren vóór de kernuitstap op pensioen.

alternatieven

Toch zijn er al voldoende alternatieven voor de oudste kerncentrales, die van Doel 1 en Doel 2 die reeds in 2015 gesloten zullen worden. Ook in het Waasland zien we de eerste initiatieven opbloeien. Zo bouwde Wase Wind reeds 3 windmolens in Kruibeke en staan er nog 2 op stapel in Melsele. Daarnaast kwamen er nieuwe biomassa- en warmtekrachtcentrales in Doel, Kallo en Sint-Gillis-Waas. En staan er nog vele dergelijke installaties gepland in de Waaslandhaven. Antwerpen zal immers ook inzake de invoer van biomassa een belangrijke rol spelen, en de nabijheid van de haven moet een stimulans zijn om nieuwe centrales in het Waasland te vestigen. Daarnaast biedt de aanwezigheid van de chemische industrie op Linkeroever een ideale opportuniteit voor investeringen in warmtekrachtcentrales waarbij de reeds voor industriële productieprocessen opgewekte warmte hergebruikt wordt de productie van elektriciteit. In Nederland wordt een kwart van de elektriciteit opgewekt via warmtekrachtkoppeling, in België is dat amper enkele procenten.

energiebesparing

Het grootste potentieel voor tewerkstelling ligt echter in energiebesparing. Door het gebrek aan flexibiliteit van de kerncentrales, en de daaraan gelinkte veelvuldige overproductie van elektriciteit, hebben de Belgen nooit zuinig met elektriciteit leren omgaan. Dat is nu wel nodig. Alleen al in de sector van de renovatie en betere isolatie van woningen liggen enorme opportuniteiten in de bouwsector. In Duitsland leverden gezamenlijke inspanningen van de overheid, de bouwsector en de vakbonden voor meer isolatie meer dan 200.000 nieuwe banen op. Dit is (op een kleinere schaal) ook mogelijk in het Waasland. Via diverse maatregelen zoals het bevorderen van energie-audits, het nog sterker stimuleren van isolatie, en het opzetten van een regionaal derde betaler-systeem waardoor het ook voor mensen met lage inkomens haalbaar wordt te renoveren en te investeren in energiebesparing. Wat tevens het beste middel is om de energiefactuur te verlagen.

Het geld is er. Vorig jaar nog maakte Electrabel 1 miljard euro winst over aan haar aandeelhouders in Frankrijk. Als dat geld via een motteballentaks in België zou blijven, zoals door de sp.a wordt voorgesteld komen er heel wat middelen vrij om te investeren in hernieuwbare energie en in energiebesparing

ontmanteling en tewerkstelling

Tot slot vormt ook de ontmanteling van de kerncentrales een opportuniteit. Momenteel zijn er wereldwijd zo’n 500 nucleaire installaties in een fase van ontmanteling. De komende jaren komen er nog eens zo veel installaties bij. Dit is een economische opportuniteit waarin ook Belgische werknemers een rol kunnen spelen. Maar om op die markt mee te spelen zou het zinvol zijn om zo spoedig mogelijk, en dus vroeger dan 2015, te starten met de ontmanteling van Doel 1.

Meer informatie:

www.uitstapkernenergie.be

www.greenpeace.org/belgium/nl/press/reports/het-licht-zal-niet-uitgaan